Januari 2011
Een groot deel van het Nederlandse woordgebruik gaat nergens over. Dat is misschien wel de belangrijkste les die ik leerde tijdens mijn opleiding aan de Academie voor de Journalistiek.
'Gebakken lucht' werd het genoemd: woorden die eigenlijk niets betekenen en daarom door tekstschrijvers beter, met een dikke rode pen, geschrapt kunnen worden.
Wat leuk?!
Ik deed deze praktische wijsheid ruim twintig jaar geleden op, al in de eerste dagen van mijn opleiding. Op de vraag van een docent over 'het waarom' van mijn studiekeuze, gaf ik onbevangen antwoord: "Ik vind het leuk om met mensen om te gaan en met taal bezig te zijn".
Zichtbare irritatie! Als zeventienjarige werd ik niet gespaard.
"Leuk? Wat is leuk?! LEUK betekent niets en met mensen omgaan doet een kampbeul ook", zo antwoordde mijn docent voor een volle collegezaal.
Even bezinken
Ik moest zijn onverwachte commentaar even laten bezinken. Gelukkig had ik daar, in de trein naar huis en in het weekend bij mijn ouders, de tijd voor.
Het is een leermoment dat ik nooit ben vergeten. Het was namelijk de basis voor het ontwikkelen van mijn eigen schrijfstijl: informatieve teksten moeten helder zijn en geen gebakken lucht bevatten.
Helaas liep ik tegelijk een klein taaltrauma op. Het woord 'leuk' durf ik niet meer te gebruiken. Want leuk betekent niets. Zelfs mijn eigen kinderen zijn hiervan al sinds jonge leeftijd doordrongen. ' Hoe was het op school?'. 'Eeeeh...leerzaam'.
Brabants vs. Gronings
Toch ben ik gek op de bakken met gebakken lucht die we dagelijks over ons heen geblazen krijgen. Zalige ergernis! In de krant, op televisie, internet, kantoor, in reclameteksten of in de kroeg. Al is vaag taalgebruik op die laatste twee plaatsen prima op z'n plaats.
Mijn persoonlijke opvatting is dat spreektaal best wat wollig mag zijn.
En eerlijk gezegd doe ik dat uit puur eigenbelang. Als getogen Brabantse ben ik met het gesproken woord nu eenmaal kwistiger en niet altijd zo doelmatig als ik echt zou wensen. Mijn partner daarentegen is, als rasechte Groninger, verbaal een stuk rechter voor z'n raap. Dat is juist weer erg handig in zijn vakgebied, waarin hij regelmatig ingenieuze web-toepassingen uit moet leggen aan zijn klanten.
De perfecte toon
Gelukkig... als het op schrijven van heldere teksten aankomt, kun je met een gerust hart bij mij terecht.
De verlossing van het strepen. Tot de essentie -plus net dat beetje meer- overblijven. Om met een piepkleine nuance in woordgebruik de perfecte toon te zetten. Ik vind het nog steeds meer dan LEUK om te doen! (Au!).